ĐIỀU GÌ TẠO NÊN NHỮNG ÔNG BỐ BÀ MẸ ÔN HÒA?

Chúng ta vẫn biết luôn có những bậc cha mẹ phản đối cách nuôi dạy con tiêu cực và thiếu sự đồng cảm, nhẹ nhàng với con. Chính vì thế, có một phương pháp nuôi dạy trẻ  được khá nhiều bậc phụ huynh ưa chuộng mang tên phương pháp dạy con kiểu “ôn hòa” (gentle parenting).


Illustration by Stephanie Kubo

Nhưng liệu bạn có biết khi nào là khi chúng ta đủ ôn hòa? Nếu bạn đọc cuốn  The Gentle Sleep Book của Sarah Ockwell-Smith, bạn sẽ thấy sự phân tích của tôi về những luồng tính cách khác biệt của các ông bố, bà mẹ đang nuôi dạy con cái.


Trước tiên, tôi muốn làm rõ rằng mỗi người chúng ta đều mang trong mình 2 tính cách: 1 là sự hiền lành và dịu dàng của cừu, còn lại thì chính là kiểu sói đội lốt cừu. Sói sẽ nói với chúng ta rằng nó luôn sẵn sàng giúp đỡ và dịu dàng với con, nhưng thực tế con sói đó cũng chỉ như những con sói khác, đang săn lùng những đứa trẻ và coi chúng như vật hiến tế cho nhiệm vụ nuôi dạy con cái.


Ngược lại, cừu sẽ luôn dịu dàng và ôn hòa, lắng nghe kiên nhẫn với lũ trẻ.


Sau khi đã phân biệt được 2 luồng tính cách trái ngược này, hẳn là các bạn sẽ thắc mắc: Liệu mình phải làm gì để luôn là cừu mà không bị biến thành sói đội lốt cừu?


Hi vọng bài viết sau đây sẽ giúp bạn xây dựng những mảnh ghép tính cách tích cực để trở thành những ông bố bà mẹ ôn hòa đúng nghĩa.


Học cách chấp nhận cảm xúc của con


Trẻ con thường có rất nhiều trạng thái cảm xúc lẫn lộn và khó hiểu mà không cần quan tâm xem mình đang ở đâu, đang đi đâu. Cha mẹ thường thấy sốc, bực bội và bối rối khi không thể hiểu vì sao con khóc, vì sao con giận, sao con lại cứ làm phiền mình khi mình bận, hoặc sao con lại trở nên quá ồn ào chẳng vì một lý do đặc biệt nào.


Những lúc này, mấu chốt để bạn trở thành những ông bố bà mẹ ôn hòa chính là học cách chấp nhận cảm xúc của con như một điều đương nhiên. Bởi, những cảm xúc này của trẻ cũng thật như cảm xúc của chúng ta, cũng giống như khi người xung quanh thắc mắc vì sao chúng ta lại buồn, giận cho dù tình huống đó chẳng đáng để ta phản ứng thái quá như vậy. Nói tóm lại, trẻ chỉ đang học cách điều tiết và kiểm soát cảm xúc của chính chúng, thế nên bạn đừng kìm hãm hay tỏ ra gay gắt với điều này.


Khi trẻ thay tính đổi nết chẳng có lý do, con sói trong chúng ta sẽ mách bảo rằng chỉ một vài loại cảm xúc của trẻ mới được liệt vào danh sách các loại cảm xúc có giá trị. Và một trong những phương pháp thường thấy để giải quyết tình huống khi đó là khiến con “khóc giả”,  - đóng vai trò như lời xúi xiểm của con sói trong bạn rằng bạn chỉ phải đáp lại trẻ khi cảm xúc đó có giá trị, còn lại với cảm xúc được cho là vô giá trị, bạn không cần làm gì cả.


Tuy nhiên, theo nguyên tắc tối cao trong phương pháp làm cha mẹ kiểu ôn hòa, bất cứ loại cảm xúc nào của con cũng được xem là có giá trị. Trẻ chỉ đang cố kiểm soát và bày tỏ xúc cảm với cha mẹ, vì vậy cha mẹ cũng cần đáp lại trẻ để bé hiểu mình đang được quan tâm chú ý.


Phương pháp khóc giả cũng có thể được sử dụng để kiểm tra cảm xúc thật của con nếu bạn băn khoăn không biết phán đoán của mình về con là đúng hay sai.


Luôn luôn đáp lại những phản ứng của con


Chỉ có con sói đội lốt cừu trong bạn mới khiến bạn nghĩ rằng bạn có thể làm ngơ trước những cảm xúc của con. Còn con cừu  thì luôn nói “đừng”. Nên nhớ, hãy đảm bảo rằng mình đang ở trong một trạng thái cảm xúc ổn định và không bị vượt quá sức chịu đựng. Nếu bạn cảm thấy căng thẳng và nghĩ mình cần đi dạo vài vòng cho tâm trạng ổn định, hãy làm như vậy chứ đừng trút giận, đánh hay la mắng con vô lý.


Bên cạnh đó, một điểm khác biệt nữa giữa phương pháp nuôi dạy con kiểu ôn hòa và thông thường nằm ở cách chúng ta phản ứng lại với cảm xúc của con. Nếu cha mẹ ở phương pháp thông thường hay có những phản ứng rõ ràng, một là nhượng bộ, hai là làm lơ con, thì kiểu cha mẹ ôn hòa sẽ luôn quan tâm xem cảm xúc đó biểu hiện tâm trạng gì của con.


Khi phần sói trong bạn trỗi dậy, nó sẽ mách bảo bạn rằng những cảm xúc được cho là hợp lệ sẽ bao gồm cả việc nhượng bộ trẻ và bỏ qua cảm xúc vô giá trị. Ví dụ, khi con bị đau tay, bạn đương nhiên phải ở bên an ủi, nhưng nếu trẻ la hét và khóc lóc không chịu ngủ, bạn có thể nhẹ nhàng ngó lơ hành động đó. Ngược lại, chú cừu tốt bụng trong bạn sẽ mách bảo bạn rằng con đang có cảm xúc khác lạ, và cha mẹ phải tìm hiểu đó là gì, dù là ngay khi hay sau khi con có phản ứng như vậy. Trường hợp này không có nghĩa sự nhượng bộ mới là giải pháp duy nhất, nhưng đôi khi bố mẹ cũng nên làm điều đó nếu tình thế bắt buộc và hợp lý.


Bên cạnh đó, cha mẹ cũng nên áp dụng thêm nhiều phương pháp khác nhằm hiểu và nắm bắt đúng cảm xúc của trẻ. Ví dụ, nếu trẻ tỏ ra khó chịu, chống đối lại sự thay đổi về thời gian ngủ mới, cha mẹ có thể nới bớt sự gò bó này để khiến bé thoải mái mà không làm thay đổi kế hoạch của cả gia đình. Hãy ở bên vỗ về ru con ngủ, giải thích cho con hiểu tại sao cần có sự thay đổi đó và tôn trọng cảm giác của con. Còn đối với trẻ đột nhiên gắt và quấy phá, hãy xoa dịu con, sau đó tìm thời điểm thích hợp khi cảm xúc của con bình ổn để giải thích và yêu cầu con có thái độ tích cực hơn trong những lần tới. Nói tóm lại, để trở thành những bậc cha mẹ ôn hòa, bạn phải thừa nhận và tôn trọng cảm xúc của con, giúp con đối phó và kiểm soát nó. Nên nhớ, lờ đi cảm xúc của trẻ không phải là phương pháp dạy con hiệu quả.

Mỗi đứa trẻ là một cá thể khác biệt và đặc biệt Con sói trong bạn thường thích những điểm chung và cho rằng một giải pháp tưởng chừng nhẹ nhàng sẽ có hiệu quả với tất cả mọi đứa trẻ. Tuy nhiên, chú cừu hiền lành lại không nghĩ như vậy, bởi nó hiểu mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt và đặc biệt. Chúng ta không thể dùng cùng một phương pháp lên tất cả mọi đứa trẻ. Những ông bố bà mẹ ôn hòa luôn thừa nhận và chấp nhận sự khác biệt của con mình để có những cách đối phó khác nhau. Tuy nhiên, không có bất cứ một lời khuyên cụ thể nào có tác dụng với mọi đứa trẻ, bởi mỗi bé đều có những mức độ nhạy cảm, giận hờn khác nhau. Điều quan trọng là bố mẹ phải luôn sát sao bên cạnh để nhận ra những sự thay đổi trong cảm xúc của con từ đó có những điều chỉnh hợp lý.


Đọc xong bài viết này, bạn có thấy thế giới của những ông bố bà mẹ ôn hòa có quá nhiều thứ cần học hỏi không? Có thể mỗi bậc cha mẹ lại có cảm nhận khác nhau, nhưng vừa rồi là 3 tiền đề quan trọng giúp bạn phân biệt giữa hai trạng thái tính cách của cừu với sói và tránh đi vào lối mòn trong cách giải quyết và đối phó với các cảm xúc của con kiểu sói đội lốt cừu.


Và, một điều nữa mà tôi muốn nhắc nhở tất cả các ông bố bà mẹ, đó là hai chữ ôn hòa không đơn thuần chỉ là một tính từ, mà để có thể làm những phụ huynh ôn hòa đúng mức thì điều đó phải xuất phát từ tình cảm thực sự muốn đối xử tốt và ở bên con. Làm được điều này, chắc chắn bạn sẽ trở thành những bậc phụ huynh lý tưởng.

FIND YOUR WAY

01. VỀ LINH PHAN

02. SHOP

03. BLOG

04. PUBLICATIONS