10 CÁCH HIỆU QUẢ KHUYẾN KHÍCH CON TẬP NÓI


Trước tiên, các bậc cha mẹ cần hiểu, khuyến khích con tập nói không có nghĩa bạn phải nói chuyện càng thường xuyên, càng nhiều từ với trẻ mới là càng tốt. Tại sao bạn không thể nghĩ ra thêm nhiều phương pháp thú vị hơn thay vì chỉ biết thao bất tuyệt với một đứa trẻ mà khả năng ngôn ngữ còn chưa phát triển hết?



Mặc dù chúng ta không thể phủ nhận rằng, nghe nhiều từ sẽ giúp trẻ phát triển những kỹ năng lành mạnh và cần thiết cho ngôn ngữ. Nhưng bố mẹ nên hiểu, thúc đẩy khả năng ngôn ngữ của trẻ nghĩa là phát triển cả về chất lượng và số lượng từ ngữ. Trẻ sẽ học tập và tiếp thu nhanh hơn nếu bạn coi trẻ như một cá thể bình thường, hoàn thiện.


Dưới đây là một số cách giúp phát huy khả năng ngôn ngữ của trẻ mà cha mẹ có thể tham khảo:

1. Giao tiếp 2 chiều ngay từ khi mới bắt đầu

Ngay từ khi trẻ mới chào đời, hãy khiến trẻ nhận thức rằng không phải chỉ khi bố mẹ thông báo thì trẻ mới được biết chuyện gì đang diễn ra, mà bố mẹ còn có thể hiểu trẻ đang muốn điều gì qua những cử chỉ, hành động của trẻ (ví dụ khi bé khóc, khi bé rên rỉ chẳng hạn). Nếu không chắc chắn về nhận định của mình, cha mẹ nên đợi vài phút trước khi đưa ra phản ứng của mình. Hãy nỗ lực hiểu con bằng mọi cách. Có thể ban đầu việc này hơi khó, nhưng lâu dần bạn sẽ thấy nó đem lại hiệu quả lớn kích thích khả năng giao tiếp của trẻ.

2. Hãy dùng giọng thật và là người đầu tiên trò chuyện với trẻ

Nhiều người cho rằng phương pháp mớm tiếng sẽ đem lại hiệu quả lớn cho quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ, tuy nhiên điều này vẫn còn gây ra khá nhiều tranh cãi.

Nhưng có một sự thật mà tôi phải khẳng định với các bạn, đó là nếu cha mẹ nói chuyện với trẻ thường xuyên, bằng giọng thật của mình thì khả năng ngôn ngữ của bé sẽ được cải thiện tốt hơn. Bởi đó là khi trẻ được nghe tông giọng thật mà cha mẹ muốn trẻ học. Càng được nghe ngôn ngữ chân thực thường xuyên bao nhiêu, trẻ sẽ càng học nó nhanh hơn bấy nhiêu.

Ngoài ra, việc sớm sử dụng đại từ nhân xưng với trẻ như: Bố, mẹ, anh, chị… cũng sẽ giúp bé nhanh chóng định hình và phân biệt được đâu là bố, mẹ hay anh chị mình.

3. Hãy nói chuyện một cách thực sự và có nghĩa với trẻ

Hiểu đơn giản, thay vì dạy thì bạn hãy sử dụng từ ngữ linh hoạt. Ví dụ, hành động cầm một quả bóng lên, chỉ vào nó và nói với con rằng đây là quả bóng sẽ không đem lại hiệu quả bằng việc đưa vật thể đó vào văn cảnh cụ thể (khi trẻ đang chơi đùa) để dạy trẻ. Ví dụ, bạn có thể yêu cầu bé chạy lại tìm quả bóng, sau đó đá nó sang một bên để phân biệt.

Lưu ý: Không nên ép buộc trẻ thường xuyên học ngôn ngữ trong khi chơi kiểu này, mà chỉ làm như vậy khi thấy trẻ tỏ ra hứng thú với hoạt động đó. Trẻ thường phản ứng bằng cách nhìn vào bố mẹ để bày tỏ sự thích thú, hãy tận dụng khoảng thời gian này kích thích khả năng ngôn ngữ của trẻ.

4. Để bé đọc sách một cách linh hoạt

Đọc sách linh hoạt nghĩa là bạn chỉ cần tuân theo cảm xúc của con. Hãy để trẻ nán lại nhìn ngắm, nghiền ngẫm một trang sách trong vòng 5 phút nếu trẻ muốn sau đó kể lại cho trẻ tất cả những thứ bạn nhìn thấy trong trang sách đó. Để bé lật đi lật lại một quyển sách, bỏ qua các trang hoặc ngưng đọc nếu bé thích. Nói tóm lại, bố mẹ hãy tin tưởng vào khả năng đọc hiểu của con, khuyến khích tình yêu đọc sách trong con, bởi một đứa trẻ mê đọc sẽ yêu thích sử dụng ngôn ngữ.

5. Nói chậm

Nói chậm sẽ giúp trẻ nghe và hiểu điều bố mẹ nói dễ hơn, vì vậy hãy tập thói quen nói chuyện thật chậm rãi với bé. 6. Luôn để tâm trạng thoải mái và thư giãn

Nhiều bậc phụ huynh thường tỏ ra sốt sắng khi thấy khả năng ngôn ngữ của con có vẻ chậm phát triển so với độ tuổi của con. Đừng lo lắng mà hãy tiếp tục khuyến khích và tin tưởng con. Có rất nhiều phụ huynh đã phải bất ngờ khi thấy khả năng ngôn ngữ của con phát triển vượt bậc chỉ sau một đêm.

Trường hợp trẻ chậm hiểu ngôn ngữ hoặc gặp vấn đề về phát triển, hãy tham khảo ý kiến bác sỹ và có những bài test đánh giá để tìm ra vấn đề.

7. Đừng kiểm tra trẻ

Điều một đứa trẻ cần nhất để có thể bắt đầu cuộc trò chuyện chính là sự tin tưởng của cha mẹ. Đừng hỏi con những câu ngớ ngẩn như: “Mũi con đâu”, “mắt con đâu”, bởi điều đó thể hiện bạn không tin và tôn trọng trẻ.

8. Tiếng bập bẹ cũng là một cách nói chuyện của trẻ

Tiếng bập bẹ chính là cách trẻ muốn bày tỏ và nói điều gì đó, bởi khả năng ngôn ngữ của bé còn hạn chế, nên bé sẽ không thể nói được những câu chữ hoàn chỉnh và rõ ràng như người lớn. Lúc này, thay vì lơ con đi, cha mẹ cũng hãy bập bẹ để đáp lại con đồng thời gợi mở cuộc trò chuyện với bé bằng những câu hỏi kiểu: “Con đang nói gì với mẹ thế?” “Con đang chỉ con mèo kia à?” 9. Đừng nên cố sửa chữa khi con nói sai Trong quá trình làm quen với ngôn ngữ, các bé có thể sẽ bị nhầm lẫn với việc phân biệt màu sắc, con vật và đồ vật xung quanh. Thông thường, cha mẹ sẽ hay sửa sai và cố để bé không lặp lại lỗi đó. Tuy nhiên đây lại là cách dạy phản khoa học, vì nó thể hiện sự thiếu khuyến khích của cha mẹ với con. Trẻ sẽ sớm phân biệt được mọi vật khi bố mẹ kiên nhẫn và thường xuyên làm mẫu cho bé trong quá trình giao tiếp.

Trong cuốn “In Learning All The Time", John Holt đã lý giải: “Khi mới biết đến ngôn ngữ, trẻ có thể sẽ dùng một vật để mô tả cho tất cả những thứ khác có hình thù tương tự, tuy nhiên điều đó không có nghĩa bé không thể phân biệt thứ đó là gì”. Ví dụ, khi một cô bé nói tất cả các con vật xung quanh đều là chó thì không có nghĩa cô bé không biết những con vật còn lại có gì khác biệt với con chó.


10. Bắt nhịp với cảm xúc và suy nghĩ của con một cách khéo léo

Ví dụ, bé tự nhiên đòi bạn thay tã theo một cách cực kỳ nhí nhảnh hoặc lạ lùng, và lúc kiểm tra bạn vẫn thấy tã bé khô nguyên. Hoặc, bé bập bẹ nói từ dưa và bạn biết bé đang muốn ăn dưa tiếp dù vừa được cho ăn xong. Lúc này bạn nghĩ mình nên phản ứng như thế nào?

Thay vì gạt đi ý muốn của con bằng những câu nói như: “Tã con vẫn khô mà, không thay được bây giờ” hoặc “Con vừa ăn dưa rồi còn gì, làm sao mà lại đói nữa được?” Hãy tỏ ra hiểu và thông cảm với đòi hỏi của con sau đó khéo léo thay đổi ý muốn của bé bằng cách chuyển hướng cuộc nói chuyện kiểu: “Con yêu vừa bảo mẹ thay tã à (chờ phản ứng của bé), mẹ biết con đang rất thích làm điều đó bây giờ, mẹ cũng rất vui khi thay tã cho con, nhưng mà giờ tã vẫn còn khô nên mình hãy đợi tẹo nữa rồi thay nhé” hoặc: “Con đang nói đến dưa phải không (chờ phản ứng của bé), hình như không phải con đói mà con chỉ đang thích nói từ dưa đúng không nào, từ đó có vẻ khá thú vị đấy nhỉ?”

Khi bố mẹ tỏ ra tôn trọng và lắng nghe trẻ, bé sẽ cảm thấy được khích lệ và hứng thú trò chuyện hơn. Trẻ con nhạy cảm hơn  bạn tưởng rất nhiều, chính vì vậy hãy nắm bắt mọi cơ hội để giao tiếp và trở thành người bạn tâm giao thực sự của bé nhé cha mẹ.

FIND YOUR WAY

01. VỀ LINH PHAN

02. SHOP

03. BLOG

04. PUBLICATIONS