5 BƯỚC GIÚP CON BỎ THÓI QUEN CHEN NGANG

Chen ngang, ngắt quãng khi người khác đang nói chuyện hoặc bận việc có thể là một hành vi rất bình thường với trẻ, tuy nhiên nó lại khiến cuộc hội thoại  trở nên thiếu nghiêm túc và thiếu sự tôn trọng. Chính vì điều này mà cha mẹ cần sớm chấn chỉnh hành vi xấu đó ngay từ khi con còn nhỏ. Nhưng làm thế nào để làm được điều này một cách hiệu quả nhất. Hãy cùng tham khảo bài viết dưới đây để có ngay gợi ý cho mình nhé.



Tôi còn nhớ vài năm trước khi tôi đang nói chuyện điện thoại với bạn, tôi bỗng bị làm ồn bởi tiếng con trai liên tục nói: “Bút sáp màu xanh, màu xanh mẹ ơi!” Con tôi khi đó chỉ mới 22 tháng tuổi và đang rất hào hứng với những chiếc bút sáp màu xanh.

Mặc dù hành vi ngắt lời người khác có vẻ là một hành vi rất bình thường với trẻ con. Nhưng nó lại khiến cuộc trò chuyện bị gián đoạn và khiến người khác cảm thấy khó chịu. Chính vì thế, đã đến lúc bố mẹ nên có những biện pháp giúp con có thói quen giao tiếp sao cho lịch sự.


Vì sao trẻ lại có thói quen chen ngang người khác?


Lý do rất đơn giản: Trẻ có hành vi xen ngang cuộc nói chuyện và ngắt lời người khác là bởi trẻ còn quá nhỏ, bốc đồng và quanh trẻ không có bất kỳ tác động nào có thể ngăn cản hành động chen ngang đó. Một lý do khác của hành vi hay chen ngang mọi người của trẻ chính là vì trẻ không có đủ kỹ năng và kiên nhẫn để chờ đợi.


Trẻ mới biết đi thường gián đoạn mọi người vì chúng vẫn đang học cách điều chỉnh các xung động của mình. Khi một đứa trẻ ở đọ tuổi chập chững muốn chia sẻ điều gì đó, chúng sẽ không nghĩ được rằng mẹ phải cúp điện thoại hoặc dừng việc đang làm để nghe bé nói.


Trong khi đó, trẻ mẫu giáo có hành vi xen ngang là bởi chúng muốn thể hiện, muốn được tham gia vào cuộc trò chuyện của người lớn và là một phần trong cuộc trò chuyện ấy. Ví dụ: Bạn đang nói tới việc thay đổi chính sách tái chế rác thải với một người bạn và bé vô tình nghe được cuộc nói chuyện, khi đó bé có thể sẽ nói: “Chai lọ á, con có nhiều chai lọ lắm” như một cách để tham gia vào cuộc trò chuyện của bạn.


Còn đối với các bé 6 tuổi, việc xen ngang vào cuộc nói chuyện đang diễn ra có thể là một cách để bé có thể bắt đầu tranh luận hoặc đưa ra quan điểm của mình.

Dưới đây sẽ là 5 bước hiệu quả giúp trẻ bỏ thói quen chen ngang người khác: Bước 1: Thiết lập mô hình giao tiếp đề cao sự tôn trọng và lắng nghe


Một trong những cách đơn giản nhất để bạn có thể thiết lập những cuộc nói chuyện có tính tôn trọng đó là mô hình hóa những gì chúng ta muốn thấy và sử dụng thứ ngôn ngữ mà chúng ta muốn nghe.


Ví dụ, thay vì khăng khăng xen ngang và nói với con rằng giờ chơi của con đã kết thúc, bạn hãy từ tốn giải thích với con điều đó. Ngoài ra, bạn cũng có thể khuyến khích trẻ chia sẻ những suy nghĩ, câu chuyện và ý tưởng của mình một cách trôi chảy và không bị gián đoạn để chỉnh sửa ở bất kỳ một chi tiết nào.


Trong trường hợp trẻ lơ đãng và tỏ ra không lắng nghe, có thể trẻ đang cần một sự kết nối chặt chẽ hơn với bạn.


Bước 2: Hãy thử sử dụng một mật mã hoặc ký hiệu đặc biệt bằng tay


Trở lại ví dụ ban đầu của con tôi về việc bé cứ liên tục xen ngang vào cuộc điện thoại của tôi, lúc đó tôi đã nắm tay thằng bé nhằm đưa ra tín hiệu cho bé thấy là mình thấy bé, chỉ là ngay lúc đó mình chưa sẵn sàng nghe con nói mà thôi. Sau một thời gian làm việc này, tôi nhận thấy độ kiên nhẫn của con được cải thiện khá rõ rệt.


Cho đến giờ khi các con của tôi đã lớn hơn, tôi vẫn đang sử dụng 2 tín hiệu giao tiếp, một để thông báo rằng con sẽ phải chờ một lát, hai là để báo con sẽ phải đợi lâu. Nhờ đó con đã học được cách chờ đợi và quay lại hỏi han về vấn đề sau khi bố mẹ xong việc, trừ trong những tình huống khẩn cấp.


Bước 3: Hãy rất lưu ý trong trường hợp bạn phải ngắt lời con


Trong nhiều trường hợp, bạn sẽ không thể tránh được việc phải gián đoạn một cuộc trò chuyện đang diễn ra. Khi chúng ta muốn ngắt quãng một cuộc hội thoại nào đó của một người lớn khác, ta có thể nói: “Xin lỗi”, “Rất lấy làm phiền” hoặc “Liệu tôi có thể xin mấy phút được không?” Hãy áp dụng y hệt cách làm này với trẻ nếu bạn muốn ngắt quãng hoặc gián đoạn trẻ làm gì đó.

“Mẹ xin lỗi vì đã làm phiền, mẹ biết con đang chơi nhưng mình sắp hết giờ rồi con nhé.”


“Nhìn con có vẻ đang chơi rất vui, nhưng mẹ xin lỗi phải ngắt quãng để giúp con thu dọn đồ đạc vì chúng ta sắp đến giờ đi ngủ rồi.”


“Minh ơi, mẹ muốn nói điều này với con bây giờ có được không?”


Bước 4: Yêu cầu con chờ đợi với một thái độ thể hiện sự tôn trọng với con


Việc tạo cơ hội để con học cách chờ đợi là yếu tố rất quan trọng, nhưng nó cần xảy ra tại thời điểm mà trẻ có thể làm điều này tốt  nhất.


Giải thích với con rằng bạn đang bận và sẽ lắng nghe con kỹ hơn khi bạn xong việc, nếu có thể, hãy làm điều này càng chi tiết càng tốt:

“Chờ mẹ nói chuyện điện thoại khoảng vài phút rồi chúng ta sẽ cùng nhau đọc sách nhé”

“Bố mẹ cần nói chuyện một lát, sau đó mẹ sẽ qua phòng tìm con. Trong lúc chờ đợi, con có thể chơi trò giải câu đố cho đỡ buồn được không?”

“Bố cần yên tĩnh để tập trung giải quyết công việc khoảng 10 phút, con muốn chơi gì trong lúc đợi bố nào?”


Bước 5: Hãy cho con thời gian sửa đổi và điều chỉnh lại những kỳ vọng của bạn


Quá trình học tập việc không chen ngang và gián đoạn người khác cần được thực hành thường xuyên. Và bạn biết không, cậu bé thích cây bút sáp màu xanh của tôi ngày nào giờ đã trở thành đứa trẻ vô cùng lịch sự và biết điều. Thay vì đột ngột xen vào cuộc nói chuyện hoặc công việc mà mẹ đang làm, giờ đây cu cậu đã biết nói: “Mẹ có thể”, “Liệu con có thể xin mẹ vài phút” khi muốn bày tỏ ý kiến hoặc nói với tôi điều gì đó.


Thỉnh thoảng khi cần thêm thời gian làm gì đó, tôi cũng sử dụng một vài mẫu câu sau với con:

“Mẹ cần thêm vài phút nữa, con có thể đợi mẹ chút được không?”

“Chờ mẹ chút nhé, mẹ sẽ quay lại với con trong vài phút nữa” “Mẹ biết con đang cần mẹ lúc này, nhưng mẹ đang bận chút việc nên con chờ mẹ nhé.”

“Mình hãy nói chuyện sau khi mẹ nghe điện thoại xong nhé.”

“Nắm tay mẹ nào và mẹ sẽ xong việc ngay thôi, con chờ chút nhé.”

Ngoài ra, hành động phản ứng lại sự gián đoạn của con bằng việc đặt tay lên môi và “Shhhhh!” hoặc nói “Im mồm” với con là những hành vi hoàn toàn không được ủng hộ và thậm chí còn có thể phản tác dụng.


Cha mẹ nên nhớ, việc cố gắng khiến trẻ ngừng nói và ngừng làm phiền bạn không đem đến cho trẻ bất cứ một bài học hữu ích hay rút kinh nghiệm nào. Bởi trẻ sẽ chỉ từ bỏ thói quen xấu đó khi trẻ có cơ hội chờ đợi, lắng nghe và tôn trọng người khác nếu bạn mô hình hóa nó một cách cụ thể và dễ hiểu nhất. Chúc bạn thành công.

FIND YOUR WAY

01. VỀ LINH PHAN

02. SHOP

03. BLOG

04. PUBLICATIONS