8 ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ GIẤC NGỦ CỦA TRẺ SƠ SINH

Bài viết tư vấn từ Bác sĩ William Sears, người đã có hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nhi khoa, và từng xuất hiện trong hơn 20 show truyền hình thực tế về sức khoẻ trẻ em tại Mỹ.



Người lớn chúng ta ngủ như thế nào?

Hầu hết người lớn có thói quen tự mình thư giãn trước giấc ngủ bằng cách việc đọc sách, nghe nhạc, xem TV, hoặc làm ‘chuyện ấy’. Khi bạn đi vào giấc ngủ, trung tâm não bộ cao cấp của bạn bắt đầu nghỉ ngơi, cho phép bạn bước vào giai đoạn của giấc ngủ sâu. Tâm trí và cơ thể bạn yên tĩnh nhất trong giai đoạn này của giấc ngủ. Cơ thể của bạn nằm yên, hơi thở nông và đều, cơ bắp thả lỏng, và bạn đang thực sự ngủ say.

Sau khoảng một tiếng rưỡi trong giai đoạn ngủ yên tĩnh này, bộ não của bạn bắt đầu “thức dậy” và khiến bạn bị ra khỏi giấc ngủ sâu, và đi vào giấc ngủ nông, hay khoa học gọi là giai đoạn ‘Mắt chuyển động nhanh’(“REM”). Trong giai đoạn này của giấc ngủ, đôi mắt của bạn di chuyển dưới mí mắt trong khi não hoạt động. Bạn bắt đầu ngủ mơ. Cũng có khi bạn thức dậy, ra khỏi giường để đi vào phòng tắm, nhà vệ sinh rồi lại quay vào giường ngủ như bình thường và không nhớ gì hết sau khi ngủ dậy. Những chu kỳ luân phiên của giấc ngủ sâu và nông cứ thế tiếp tục sau mỗi vài giờ và trong suốt đêm, khiến cho một người lớn bình thường có thể ngủ sâu trong 6 tiếng và ngủ nông 2 tiếng mỗi đêm. Vì vậy, bạn không hoàn toàn ngủ sâu suốt đêm và không làm gì như bạn nghĩ.


Trẻ sơ sinh ngủ như thế nào?

Bạn ru bé bằng cách đung đưa, đi lại hay cho bé ngậm ti và mí mắt bé khép lại khi bé bắt đầu ngủ trong vòng tay của bạn. Bạn thấy đôi mắt bé nhắm hoàn toàn, nhưng mí mắt bé tiếp tục rung rung và hơi thở vẫn chưa đều. Chân tay bé vẫn chưa thả lỏng, và bé có thể bị giật mình. Và khi bạn nhẹ nhàng đặt bé xuống giường và định khẽ khàng ra khỏi phòng, bé tỉnh dậy và khóc. Đó là vì bé chưa ngủ hoàn toàn. Bé vẫn còn trong trạng thái của giấc ngủ nông khi bạn đặt bé xuống.

Bây giờ bạn cố gắng ru con lại một lần nữa, nhưng làm lâu hơn lần trước. Bạn sẽ nhận thấy mặt bé giãn ra, hơi thở trở nên đều hơn và nông, cơ thể bé hoàn toàn thư giãn. Bàn tay của bé mở ra, và chân tay bé đong đưa thả lỏng. Bé đã đi vào giấc ngủ sâu hơn, cho phép bạn đặt bé xuống và lẻn ra ngoài, hít một hơi và thở phào nhẹ nhõm rằng cuối cùng thì “con cũng ngủ rồi”.

  • Điều cần ghi nhớ thứ nhất:

Các em bé cần được dạy cách để ngủ. Một số bé có thể ngoan ngay khi đặt được xuống trong khi đã buồn ngủ nhưng vẫn thức, những bé khác cần phải được ru hay cho bú ti mới ngủ. Lý do là trong khi người lớn thường có thể đi trực tiếp vào giấc ngủ sâu, trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời đi vào giấc ngủ bằng giai đoạn ngủ nông khá dài.

Sau hai mươi phút hoặc hơn, bé dần dần vào giấc ngủ sâu, từ đó trẻ không dễ dàng bị đánh thức. Nếu bạn vội vàng đặt bé xuống giường trong khi bé vẫn còn trong giai đoạn giấc ngủ nông ban đầu, bé thường sẽ thức tỉnh. Nhiều bậc cha mẹ đã khẳng định: “Con tôi phải đã ngủ thật say trước khi tôi có thể đặt nó xuống.” Trong những tháng sau đó, một số em bé có thể vào giấc ngủ sâu một cách nhanh chóng hơn, bỏ qua giai đoạn ngủ nông dài ban đầu. Hãy tìm hiểu để nhận ra các giai đoạn ngủ của con bạn. Chờ cho đến khi bé đã ở trong giai đoạn ngủ sâu trước khi đặt bé vào giường.


Trẻ em có chu kỳ giấc ngủ ngắn hơn so với người lớn.

Hãy thử quan sát bé trong lúc bé ngủ. Khoảng một giờ sau khi bé đã ngủ, bé bắt đầu ngọ nguậy, lật mình một chút, mí mắt rung, mặt nhăn lại, hơi thở không đều, và các cơ căng hơn. Bé đã trở lại giai đoạn của giấc ngủ nông. Thời gian bé chuyển từ giấc ngủ sâu sang nông là khoảng thời gian bé dễ bị đánh thức nếu có những khó chịu trong người như cảm giác đói. Nếu em bé không thức giấc, sẽ mất khoảng 10 phút rồi bé lại trở lại vào giấc ngủ sâu.

Chu kỳ giấc ngủ người lớn (đi từ giấc ngủ nông đến sâu, và sau đó trở lại giấc ngủ nông) kéo dài trung bình 90 phút. Chu kỳ giấc ngủ của trẻ sơ sinh ngắn hơn, kéo dài 50-60 phút. Vì vậy bé có thể bị đánh thức sau khoảng 1 tiếng đi ngủ, hoặc nhanh hơn. Khi em bé của bạn trở lại giấc ngủ nông, nếu bạn đặt bàn tay vỗ vỗ trên lưng của bé, hát một bài hát ru nhẹ nhàng, hoặc là chỉ ở cạnh bé, bạn có thể giúp bé đi qua giai đoạn ngủ nông mà không bị đánh thức.

  • Điều cần ghi nhớ thứ hai:

Một số bé có thể “tự ru mình” ngủ lại khi ở trạng thái ngủ nông. Một số bé cần giúp đỡ để ngủ lại. Các bé cần một bàn tay, giọng nói để trở lại vào giấc ngủ sâu. Từ những khác biệt độc đáo trong cách thức chu kỳ của giấc ngủ diễn ra, chúng ta cần tạo ra một không gian phòng ngủ yên tĩnh để giúp bé đi qua giai đoạn ngủ nông và nhập lại giấc ngủ sâu mà không bị đánh thức.


Trẻ ngủ không sâu như người lớn.

Các em bé không chỉ mất nhiều thời gian hơn để đi vào giấc ngủ sâu, mà thời gian ngủ nông cũng nhiều gấp đôi người lớn. Mới nghe nói, bạn sẽ thấy điều này có vẻ không công bằng cho những ông bố bà mẹ trẻ đang mệt mỏi vì phải chăm sóc đứa con mới ra đời. Tuy nhiên, nếu tìm hiểu, bạn sẽ thấy tất cả những đặc điểm đó đều có lý do của nó. Nó giúp bạn hiểu hơn về nhu cầu của bé vào ban đêm để từ đó có thể chăm sóc bé đúng cách cho phù hợp với nhịp sinh học tự nhiên của bé. Đây là chỗ mà quan điểm của tôi khác với nhiều chuyên gia chăm sóc trẻ khác, những người sẽ tư vấn cho bạn một loạt các tiện ích và các kỹ thuật để giúp bé ngủ dài qua đêm. Không những bạn phải mất tiền cho những chuyên gia này, mà đôi khi còn phải chịu những rủi ro nữa.


Việc thức giấc ban đêm có ý nghĩa sống còn với trẻ.

Trong vài tháng đầu đời, nhu cầu của các em bé với bố mẹ là nhiều nhất, nhưng khả năng giao tiếp về nhu cầu của bé lại thấp nhất. Giả sử một em bé ngủ sâu suốt đêm. Một số nhu cầu cơ bản sẽ không được thỏa mãn. Trẻ nhỏ có một cái dạ dày nhỏ, và sữa mẹ được tiêu hóa rất nhanh. Nếu cơn đói không dễ dàng đánh thức bé dạy, điều này sẽ không tốt cho bé. Nếu mũi của bé bị ngạt và bé không thể thở, hoặc là bị lạnh quá hoặc nóng quá, và bé ngủ rất sâu đến mức không thể thể hiện nhu cầu của mình, sự sống của bé sẽ bị ảnh hưởng. Rất có thể dẫn đến nguy cơ đột tử.

Một điều chúng tôi đã học được trong những năm tháng là bác sĩ nhi khoa là trẻ sơ sinh làm những gì trẻ làm vì chúng được sinh ra theo cách đó. Trong trường hợp của giấc ngủ trẻ sơ sinh, nghiên cứu cho rằng giấc ngủ nông giúp bảo vệ bé. Giả sử trẻ ngủ giống như một người lớn, có nghĩa là giấc ngủ chủ yếu là sâu. Nghe thật tuyệt vời! Có lẽ là chỉ cho những ông bố bà mẹ thôi, chứ không phải cho em bé. Giả sử bé có nhu cầu như ủ ấm, bú sữa, hoặc ngạt hơi, nhưng vì bé đang ngủ sâu, bé không thể thức dậy để nhận biết và hành động theo những nhu cầu này. Bé có thể bị nguy hiểm.

Dường như trẻ em được sinh ra với đặc điểm giấc ngủ nông. Chúng cho phép trẻ thức dậy trong những hoàn cảnh nguy hiểm như vậy. Chúng tôi tin là, và các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, giai đoạn ngủ nông có lợi ích sinh lý cho trẻ nhỏ trong những tháng đầu đời, giai đoạn mà trẻ dễ bị tổn thương nhất.

  • Điều lưu ý thứ ba:

Khuyến khích trẻ ngủ quá say khi bé còn quá nhỏ có thể không tốt cho em bé. Đây là lý do tại sao những ông bố bà mẹ trẻ không nên cảm thấy bị áp lực nếu có ai đó nói rằng con bạn phải nên ngủ tốt và ngủ dài khi bé vẫn còn nhỏ.


Việc thức giấc buổi đêm có lợi cho sự phát triển của trẻ.

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng các em bé ngủ “thông minh” hơn người lớn. Họ cho rằng giấc ngủ nông giúp não phát triển bởi vì bộ não không nghỉ ngơi trong thời gian giấc ngủ nông (REM). Trong thực tế, lưu lượng máu đến não gần như tăng gấp đôi trong giấc ngủ nông. Trong thời gian ngủ nông, cơ thể tăng sản xuất các protein thần kinh giúp bộ não phát triển. Học tập cũng diễn ra trong giai đoạn hoạt động của giấc ngủ nông. Não có thể sử dụng thời gian này để xử lý thông tin có được trong khi tỉnh táo, lưu trữ những gì có lợi cho cá nhân và loại bỏ những gì không.

Một số nhà nghiên cứu tin là giấc ngủ nông là để cơ thể tự động kích thích não phát triển, cung cấp hình ảnh có lợi thúc đẩy phát triển tinh thần. Trong giai đoạn ngủ nông, trung tâm cao cấp của não bộ tiếp tục hoạt động, nhưng trong giấc ngủ sâu các trung tâm não cao cấp sẽ không hoạt động. Có thể là vì trong giai đoạn này của trẻ, sự phát triển não rất nhanh chóng (ở trẻ sơ sinh bộ não phát triển gần 70% khối lượng của người lớn trong hai năm đầu tiên), não cần phải tiếp tục hoạt động trong khi ngủ để phát triển. Điều thú vị là trẻ sinh non còn dành nhiều thời gian ngủ nông (khoảng 90%), có lẽ là để thúc đẩy tăng trưởng não bộ.

Một ngày tôi đang giải thích lý thuyết cho rằng giấc ngủ nông giúp trẻ sơ sinh phát triển não, một người mẹ mệt mỏi vì con ngủ không ngoan đã cười khúc khích và nói, “Nếu đó là sự thật thì con tôi sẽ rất thông minh.”


Trẻ sẽ ngủ sâu hơn và tốt hơn trong quá trình lớn lên

Chắc hẳn bạn đang đặt câu hỏi: Khi nào con tôi sẽ ngủ liền một mạch qua đêm đây?

Độ tuổi mà trẻ có thể đi vào giấc ngủ dễ dàng và ngủ được qua đêm là rất khác nhau giữa các trẻ sơ sinh. Một số em bé đi vào giấc ngủ một cách dễ dàng, lại dễ bị thức giấc. Những bé khác đi vào giấc ngủ khó khăn hơn, nhưng lại ngủ lâu hơn. Trong ba tháng đầu, trẻ nhỏ ít khi ngủ hơn bốn giờ liền mà không cần cho ăn. Tuy nhiên, trẻ thường ngủ tổng cộng 14-18 giờ một ngày.

Từ 3-6 tháng, hầu hết các bé bắt đầu ổn định. Trẻ có thể tỉnh táo trong một đoạn dài hơn vào ban ngày và một số có thể ngủ kéo dài năm giờ đồng hồ vào ban đêm. Từ 3-6 tháng, có thể chỉ thức giấc 1 hoặc 2 lần ban đêm. Bạn cũng sẽ thấy khoảng thời gian giấc ngủ sâu kéo dài hơn.

  • Điều lưu ý thứ tư:

Hãy nhớ rằng những thói quen ngủ của bé là một sự phản ánh tính khí của bé chứ không phải là do cách thức bạn chăm sóc bé. Và hãy nhớ rằng các cha mẹ khác thường phóng đại về việc con của họ ngủ được bao lâu, như thể đó là một biểu hiện của việc chăm sóc con tốt. Nhưng nó không phải vậy. Không phải lỗi của bạn nếu con bạn thức giấc vào ban đêm.

Trẻ con vẫn thức giấc trong đêm

Khi trẻ lớn hơn thì trẻ có thể ngủ ngon hơn. Một số bé đã có thể ngủ ngon hơn từ sau 6 tháng, nhưng vẫn có thể thức giấc vào ban đêm. Lý do vì sao?

Đó là những kích thích khi bé khó chịu hay đau đớn, chẳng hạn như cảm lạnh và đau khi mọc răng. Trong các giai đoạn phát triển, chẳng hạn như bé tập ngồi, bò, và đi bộ, trẻ sơ sinh “thực hành” những kỹ năng mới phát triển của trẻ ngay trong giấc ngủ.

Khoảng một và hai tuổi, khi bé bắt đầu ngủ mà không bị các kích thích đó đánh thức dậy, vẫn có những nguyên nhân làm bé thức giấc, chẳng hạn như sự cảm giác bồn chồn sợ một cái gì đó hoặc bé gặp những cơn ác mộng.


FIND YOUR WAY

01. VỀ LINH PHAN

02. SHOP

03. BLOG

04. PUBLICATIONS