8 LOẠI CẢM XÚC PHỔ BIẾN KHI TRẺ RƠI VÀO TRẠNG THÁI LO ÂU


Sự lo âu của trẻ giống như một tảng băng nổi, bạn chỉ có thể nhìn thấy bề nổi, nhưng lại không biết dưới lớp băng đó lại có hàng tá những cảm xúc khác nhau.

Bạn có thể thấy trong hình trên, phần băng nổi nhìn thấy được chỉ thể hiện duy nhất một hành vi trạng thái đó là lo âu, nhưng ẩn giấu dưới lớp băng này, có vô số những cảm giác như: xấu hổ, ghê sợ, áp lực, mệt mỏi...ở trẻ mà cha mẹ không thể biết được.



Con của bạn có thể hỏi đi hỏi lại rất nhiều lần một câu hỏi cho dù bạn đã trả lời câu hỏi đó không biết bao nhiêu lần, con có thể thiếu tập trung, thiếu động lực. Con có thể là một đứa trẻ ngoan khi ở lớp, nhưng lại thường xuyên gây gổ với chị em ruột khi về nhà.


Vậy vấn đề ở đây là gì, tại sao trẻ lại có nhiều biểu hiện khác nhau đến vậy? Trong bài viết này, chúng tôi sẽ đưa ra 8 biểu hiện phổ biến thể hiện qua trạng thái lo âu ở trẻ, cha mẹ có thể đọc và tham khảo nhằm nắm bắt được những cảm xúc mà con đang phải trải qua một cách nhanh nhất.   1. Trẻ bị khó ngủ

Chứng khó ngủ và lo âu có liên quan mật thiết đến nhau. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, sự lo âu có thể dẫn tới rối loạn giấc ngủ, còn chứng gián đoạn giấc ngủ mãn tính lại có khả năng dẫn tới chứng lo âu. Đối với trẻ nhỏ, khó ngủ là một trong những điểm thường gặp của chứng lo âu. Nhiều trẻ sau khi trải qua một khoảng thời gian dài lo lắng thậm chí còn chẳng thể ngủ sau nhiều giờ


2. Trẻ hay  tức giận

Mối liên quan giữa sự tức giận và lo âu tuy vẫn đang trong quá trình được nghiên cứu, nhưng biểu hiện của sự giận dữ ở những đứa trẻ hay lo âu lại vô cùng rõ ràng. Dưới đây là một vài giả thuyết lý giải cho sự liên quan có thể tồn tại này: Thông thường, lo lắng xảy ra khi trẻ đang phải chịu một mối đe dọa nào đó rất lớn về nhận thức (ví dụ: chọn làm bài kiểm tra hay đi chơi) kèm theo cảm giác bất lực trong giải quyết vấn đề của bản thân (ví dụ: “Con không thể làm được điều này”).


Một khi trẻ trở nên quá lo lắng và cảm thấy bản thân không đủ năng lực giải quyết vấn đề, trẻ sẽ trở nên bất lực, dẫn đến thất vọng, khi đó cảm giác giận dữ sẽ xuất hiện.


Cảm giác tức giận và lo âu cũng được kích hoạt ở trung tâm cảnh báo của não bộ. Khi não nhận được tín hiệu của sự đe dọa, hạch hạnh nhân trong não sẽ kích hoạt phản ứng chiến đấu khiến chúng ta mạnh và nhanh hơn để có thể tự bảo vệ bản thân khỏi những nguy hiểm. Và cũng chính vì sự giận dữ và lo âu đều được kích hoạt từ cùng một vùng não, vì vậy các biểu hiện sinh lý của 2 cảm xúc này cũng khá tương tự nhau như: thở gấp, tim đập nhanh...nên khi con cảm thấy có điều gì đó đang đe dọa mình, con sẽ phản ứng lại với nó bằng việc tỏ ra tức giận như một hình thức tự vệ của bản thân.


3. Thái độ thách thức

Không có gì có thể khiến trẻ dễ bực bội bằng việc cảm thấy cuộc sống của chúng đang bị mất kiểm soát. Để tìm kiếm lại cảm giác an toàn và được vỗ về, trẻ sẽ cố gắng kiểm soát cuộc sống của mình, điều này sẽ diễn ra theo một cách khá bất ngờ và đặc biệt. Ví dụ: Một đứa trẻ đang gặp phải các vấn đề về giấc ngủ sẽ cảm thấy tức giận và phản ứng mạnh mẽ khi được đưa cho một chiếc cốc màu cam thay vì màu xanh chẳng hạn.  

4. Cảm xúc thay đổi đột ngột

Theo lời nhà khoa học Brené Brown, đây là trạng thái khi một người đang rất bình thường bỗng trở nên mất kiểm soát không có lý do. Thực tế, điều này xảy ra khi người đó ở trong trạng thái lo âu và tổn thương quá lâu để rồi phải đột ngột bộc phát cảm xúc ra ngoài như vậy. Đối với trẻ nhỏ cũng tương tự. Một đứa trẻ đang bình thường đột nhiên nổi giận đùng đùng thường đã phải chịu một sức ép rất lớn trước đó mà không thể hoặc không biết bộc lộ nó ra như thế nào. Sau nhiều ngày hoặc nhiều tuần giữ trạng thái bình tĩnh, khi không thể giấu được sự lo âu nữa, trẻ sẽ bùng phát và thể hiện sự lo âu đó ra bằng việc nổi giận bất thường.


5. Trẻ thiếu tập trung

Theo thống kê của Trung tâm kiểm soát bệnh tật tại Mỹ, có đến 6,1 triệu trẻ nhỏ được chẩn đoán bị mắc một số dạng rối loạn tăng động giảm chú ý. Tuy trong những nghiên cứu trước đây đã đưa ra giả thuyết rằng chứng rối loạn tăng động (ADHD) có liên quan tới chứng lo âu, nhưng cũng có rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh được trẻ mắc chứng lo âu không có nghĩa là bị ADHD. Tuy vậy, hai hội chứng này lại có những triệu chứng khá giống nhau, điển hình là sự thiếu tập trung. Trẻ bị lo âu thường chỉ tập trung vào suy nghĩ của riêng mình và không để ý đến bất kỳ điều gì diễn ra xung quanh chúng, việc này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống hàng ngày của trẻ, đặc biệt là khả năng tập trung và lắng nghe cô giáo giảng bài.


6. Biểu hiện trốn tránh

Con người luôn có xu hướng trốn tránh những thứ có thể gây áp lực và khiến ta thiếu thoải mái. Sự trốn tránh này thường được thể hiện thông qua 2 hình thức: Quyết định làm và không làm. Ví dụ: Bạn có thể rửa tay liên tục để tránh bị ốm, tránh tham gia các buổi tiệc tùng, gặp mặt khi ở đó có người khiến bạn không thoải mái.


Đối với trẻ nhỏ, nếu thường xuyên tránh gặp người trẻ thấy khó chịu, tránh làm điều mình không thích thì nó sẽ khiến trẻ càng ngày càng trở nên ngại ngùng mọi hơn. Ví dụ: Trẻ không thích bài tập về nhà, trẻ sẽ cố tình kéo dài thời gian không làm bài tập, lâu dần trẻ sẽ phải dành rất nhiều thời gian, sức lực cho quá trình trốn tránh của mình, dẫn tới tình trạng lo âu kiệt quệ.


7. Trở nên tiêu cực

Các kiến thức liên quan tới vấn đề thần kinh chỉ ra rằng, những người hay lo âu thường có nhiều suy nghĩ tiêu cực hơn là tích cực. Kết quả là, điều này khiến những người hay lo âu nhìn lúc nào cũng tiều tụy và kiệt sức. Trẻ em là đối tượng dễ trở nên kiệt quệ nhất khi rơi vào trạng thái lo lắng, bởi chúng chưa thể hiểu suy nghĩ tiêu cực là gì để có thể chuyển hóa nó thành những suy nghĩ tích cực.


8. Làm quá mọi thứ

Đối với một số trường hợp, lo âu khiến trẻ chững lại để cố gắng kiểm soát mọi thứ, nhưng với một số trường hợp khác, lo âu lại khiến trẻ làm mọi thứ trở nên thái quá, cụ thể là trẻ luôn trong tình trạng chuẩn bị quá kỹ lưỡng cho một tình huống hoặc dịp nào đó. Ví dụ, trước khi đến buổi tiệc sinh nhật bạn, trẻ không chỉ tỉ mỉ chọn trang phục mình sẽ mặc đến, mà còn đặt ra rất nhiều câu hỏi như: Ai sẽ đến bữa tiệc? Mọi người sẽ làm gì? Mấy giờ bố mẹ họ đón họ? Phải làm gì khi có người bị dị ứng đồ ăn? Việc chuẩn bị và lên kế hoạch cho mọi thứ chính là cách trẻ đang cố kiểm soát một vấn đề nằm ngoài tầm kiểm soát của mình.


Con của bạn có đang bị lo âu và có những biểu hiện tâm lý khác lạ? Nếu có thì hi vọng bài viết này sẽ giúp bạn sớm phát hiện tình trạng để có những biện pháp giúp con kịp thời nhất.


Đọc thêm về Chứng rối loạn lo âu tại đây.

FIND YOUR WAY

01. VỀ LINH PHAN

02. SHOP

03. BLOG

04. PUBLICATIONS