PHẢN ỨNG THẾ NÀO TRƯỚC LỜI LẼ CỘC CẰN CỦA CON?


Có lẽ bố mẹ chẳng còn xa lạ gì với việc con giận dỗi, phật ý rồi buông lời lẽ cộc cằn, khó chịu đúng không? Và nếu chúng ta phản ứng, con sẽ lại càng gay gắt hơn, nếu lờ đi, con càng cố tìm cách để lôi chúng ta lại và nếu càng cố để ngăn con nói những lời đó, con lại nói nhiều hơn. Thế nhưng đôi khi chưa giải quyết được vấn đề là bởi ta chưa đủ hiểu con và hiểu mình đấy bố mẹ ạ. Vậy nên bố mẹ hãy cùng Raised Happy phân tích 5 câu nói điển hình dưới đây, ý nghĩa thực sự của nó và cách phản ứng phù hợp để chúng ta vừa hiểu con hơn lại không bị làm khó trước những tình huống như vậy nữa nhé.



“ĐỂ CON MỘT MÌNH!”

Thật ra ý con là: “Con đang quá tải bởi mớ cảm xúc hỗn độn này. Con rất ngại và xấu hổ bởi những gì con làm và con không muốn bố mẹ thấy con trong tình cảnh này.”


Điều bố mẹ nên làm: Hãy cứ ở cạnh con, đừng bỏ đi hay lảng tránh mớ cảm xúc nặng nề trong con. Cố gắng đưa con thoát khỏi sự xấu hổ ấy bằng cách nhắc con rằng con xứng đáng được yêu và bố mẹ luôn sẵn sàng hiện diện để giúp đỡ con. Việc tạo ra một chút khoảng cách giữa con và bố mẹ là bình thường, tuy nhiên đừng làm việc này trở nên quá nặng nề mà hãy nói “Bố mẹ sẽ ngồi đằng kia thôi nhé!”, “Bố mẹ không để con một mình ở đây đâu!” 


Cách bố mẹ nên nói: Một vài đứa trẻ thực sự muốn ở một mình, nhưng một vài đứa khác nghĩ mình muốn nhưng khi ở một mình thực sự lại thấy bị cô lập và xấu hổ. Vậy nên khi cả 2 bình tĩnh, hãy nói chuyện với con về cách đối phó với những cơn sóng cảm xúc ấy. Chúng ta có thể thảo luận như:  “Nếu con thật sự muốn có thời gian một mình, bố mẹ có thể vào kiểm tra vài phút một lần không?”, “Nếu con không muốn, làm sao con có thể bộc lộ điều này bằng một cách thẳng thắn nhất?”


“CON GHÉT BỐ/MẸ!” (HAY ANH, CHỊ, EM, BẠN,…)

Thật ra ý của con là: “Bố/mẹ thật sự làm tổn thương cảm xúc của con. Bây giờ con hơi choáng ngợp trước cảm xúc này, con không thể suy nghĩ một cách nào khác để nói với bố mẹ cả.”


Điều bố mẹ nên làm: Cứ để nó qua đi. Trong trường hợp này con không cần một bài thuyết giảng về cách làm sao để yêu bạn đúng cách hay một danh sách dài kể công những việc bạn đã làm cho con. Hãy nhận diện và xử lý cảm xúc của chính bạn từ đó học cách thấu cảm với con thay vì nói ra những lời gây tổn thương ngược lại với con.


Cách bố mẹ nên nói: Dù giận dữ nhưng con có thể sẽ nói ra một vài điều rất hợp lý đấy. Hãy cởi mở trò chuyện với con và cho con cảm giác đủ an toàn để bộc lộ cảm giác thất vọng, khó chịu với bạn. Hãy học cách thấu cảm, sau đó giúp con chọn cách nói đúng đắn hơn cho cảm xúc của mình vào lần sau. Chẳng hạn như khi một người bạn đột nhiên hủy hẹn với con thì con nên nói là “Điều đó đã làm tổn thương cảm xúc của con khi bạn đột nhiên hủy hẹn với con. Con cảm thấy bị bỏ rơi và rất buồn. Một phần của con muốn làm tổn thương bạn ấy bởi bạn ấy đã tổn thương con rất nhiều.”


“CON CHẲNG BIẾT LÀM THỂ NÀO ĐỂ BÌNH TĨNH CẢ!”

Thật ra ý của con là: “Những cảm xúc này quá tải với con và nó thật đáng sợ. Con sợ rằng chẳng có cách giữ bình tĩnh nào sẽ hiệu quả và con sẽ cảm thấy như thế này mãi mãi mất thôi.”


Điều bố mẹ nên làm: Tập trung vào việc giữ cho mình bình tĩnh trước khi giúp con bình tĩnh. Nếu cả 2 đang ở trong một trường hợp khẩn cấp, con sẽ cảm nhận được thôi. Hãy làm mẫu cho con cách giữ bình tĩnh và khuyến khích con làm theo, đừng ép buộc con nhé.


Cách bố mẹ nên nói: Những kỹ thuật giữ bình tĩnh cần được học và rèn luyện khi não bộ thực sự thư giãn. Hãy tạo ra một danh sách những ý tưởng, những nơi chốn trong nhà, trong phòng hay những vật dụng có thể làm con và bạn cảm thấy êm dịu. Hãy nói về cách cảm xúc đã đến và đi. Và nhấn mạnh rằng bạn sẽ luôn ở bên để bảo vệ con, cùng con vượt qua những cảm xúc ấy.


“BỐ MẸ CHẲNG LÀM GÌ ĐƯỢC CON ĐÂU!”

Thật ra ý của con là: “Con đang cảm thấy áp lực và bị điều khiển trong lúc này. Cho dù bố mẹ có đúng đi chăng nữa thì con muốn cố chấp vậy thôi. Não của con cũng rất rối bời và con đang có vấn đề trong việc lắng nghe bố mẹ.”


Điều bố mẹ nên làm: Dừng ngay việc ép con lại. Hãy thoát ra khỏi mong muốn sử dụng sức mạnh kiểm soát của mình. Thay vào đó, hãy hít thở sâu, đợi cho đến khi bạn cảm thấy bình tâm trở lại rồi mới trả lời con. Thay vì cố để bắt con nghe theo, hãy thấu cảm với những vật lộn của con “Rất khó để rời khỏi chỗ vui như thế này đúng không con?” “Có vẻ như con chưa sẵn sàng để mang giày ra về nhỉ?”


Cách bố mẹ nên nói: Hãy tìm một điểm chung nào đó trong những sự giằng co hơn thua này. Có một khoảnh khắc trong ngày hay một yêu cầu nào đó của bạn mà con kịch liệt phản đối không? Điều gì làm cho tình huống này trở nên khó giải quyết hơn những tình huống khác? Có cách nào mà bạn vẫn giữ giới hạn và khiến con tự lập hơn trong những tình huống này? Hãy thử xem xét lại những yêu cầu của mình và tìm một phương án hợp lý cho cả 2 phía bố mẹ nhé.


 “CON KHÔNG QUAN TÂM!”

Thật ra ý của con là: “Trong lúc này con không thể nghĩ thông suốt hậu quả của những gì con đang nói. Khi nào bình tĩnh lại quan sẽ quan tâm. Rất nhiều.”


Điều bố mẹ nên làm: Đừng tranh luận. Đừng tin những lời con nói là đúng, như kiểu “Được rồi, bố mẹ sẽ lấy đồ chơi của con và mang đi chỗ khác luôn đây.” Hãy thấu hiểu rằng khi cơn sóng cảm xúc ấy đến với con thì con khó có thể nói ra điều gì đúng đắn. Hãy quan sát tình huống này nhiều hơn: “Bố mẹ biết con đã rất vất cả để tạo nên chiếc lego ấy đó.” Và cho phép con cảm thấy những cảm xúc đôi khi không tích cực lắm cũng là chuyện bình thường: “Cảm thấy khó chịu là điều bình thường nếu bỗng dưng nó bị hỏng.”


Cách bố mẹ nên nói: Cụm từ: “Bố/mẹ không biết” thật sự rất dễ để nói ra khi bị quá tải bởi cảm xúc thế nhưng hãy cố gắng tìm cách khác để giúp con nhận biết và bộc lộ những gì chúng đang nghĩ và cảm nhận. Nói về cảm xúc, cách con thấy, nghe và kết nối với đời sống thật là một cách tốt để bắt đầu rèn luyện. Cứ từ từ bởi đây không phải là việc của ngày 1 ngày 2.


Trên đây chỉ là 5 ví dụ tiêu biểu nhất tuy nhiên chúng ta vẫn có một công thức chung nhất cho mọi tình huống.

Đầu tiên, bố mẹ hãy nhận biết những cảm xúc, thay đổi, phản ứng bên trong mình khi nghe thấy những lời lẽ đó. Sau đó đừng để mình bị cuốn vào hành động một cách giận dữ, thiếu lý trí như con, đừng giằng co qua lại với con chỉ vì con vô lý. Và cuối cùng, hãy cố thoát ra khỏi tình huống đó và quan sát lý do tại sao con lại nói như vậy, con đang cảm thấy như thế nào. Thay vì mong đợi nhiều hơn ở con, hãy cam kết hỗ trợ, giúp đỡ con học cách nhận biết, truyền đạt nhu cầu và cảm xúc của mình theo một cách khác bố mẹ nhé!

FIND YOUR WAY

01. VỀ LINH PHAN

02. SHOP

03. BLOG

04. PUBLICATIONS