VACCINE - NÊN HAY KHÔNG?

Bài viết về Vaccine này là 1 phần nằm trong cuốn eBook chia sẻ một số kỹ năng và kiến thức cơ bản, cần thiết khi làm cha mẹ của mình, dự định sẽ hoàn thiện vào cuối tháng này và sẽ gửi tới hoàn toàn miễn phí cho các mẹ.

Nauy là nước đứng đầu trong Top5 Quốc gia tốt nhất thế giới cho mẹ và bé trong rất nhiều năm gần đây, không phải chỉ nhờ chính sách hỗ trợ bà mẹ và những ưu tiên đặc biệt cho trẻ em không phải quốc gia nào cũng có, mà còn vì những kiến thức phổ cập được cung cấp cho các bà mẹ từ các trung tâm y tế hoàn toàn miễn phí và vô cùng thiết thực.

eBook này là tập hợp tất cả những gì mình biết, được học (từ các khoá về parenting và child development cả ngắn và dài hạn) và những gì đã trao đổi với y tá/bác sĩ trong quá trình từ khi sinh con và chăm sóc con trong giai đoạn sơ sinh khi ở Nauy, với các phần nội dung chính về: Cho con bú, Giấc ngủ an toàn, Tôn trọng sự lựa chọn của con và Bảo vệ con một cách có ý thức.

Bài viết về Vaccine sẽ nằm trong chương "Bảo vệ con một cách có ý thức".

-----

Để nói chuyện về Vaccine, chắc chúng ta cần phải pha một ấm trà và làm một ít bánh quy. Bởi vì nó sẽ là một câu chuyện dài, với rất nhiều quan điểm trái chiều và thậm chí là "nhức nhối" đối với nhiều phụ huynh.

Chúng ta, những ông bố bà mẹ ở độ tuổi 30 và loanh quanh 30, đều được dạy rằng Tiêm vaccine là một lựa chọn an toàn. Chỉ tới khi bắt đầu làm cha mẹ, vấn đề mới được lật ngược trở lại, và cũng từ đây, bùng nổ những cuộc tranh luận dường như chưa bao giờ dứt về vaccine. Không chỉ ở Việt Nam, mà còn trên toàn thế giới.

Người cho rằng nó cần thiết an toàn. Người khác lại nói rằng nó không an toàn. Vậy là bạn, bạn nên làm gì? Nếu bạn không tiêm vaccine cho con, bé không may mắc bệnh sởi, bạn sẽ là người cảm thấy hối hận trước tiên. Bạn sẽ đổ lỗi cho chính mình. Thậm chí bạn còn bị người xung quanh đánh giá, trách móc. Kể cả, khi con không bị bênh sởi, sẽ vẫn có những người soi mói và cho rằng bạn đã có một sự lựa chọn vô trách nhiệm. Bạn sợ hãi vì không tiêm vaccine cho con.

Nhưng mình biết, ngay cả những người đã tiêm vaccine cho con mình, họ cũng sợ hãi không kém. Bởi vì họ lo sợ rằng khi tiêm vaccine rồi, những nguy cơ của bệnh tự kỷ, hen suyễn hoặc chàm sẽ tăng vọt. Tỷ lệ trẻ em mắc các chứng bệnh mãn tính này từ thời thơ ấu đã phát triển theo cấp số nhân. Và một số người nói rằng, vaccine là một phần nguyên nhân.

Tóm lại, mỗi bên tranh cãi dường như chỉ đang nhìn một chiều. Đại đa số những người tranh luận về chủ đề này đang không biết rằng đây là một chủ đề mà họ biết rất ít hoặc rất thiếu kiến thức, kể cả bác sĩ.

Cách duy nhất để bạn đưa ra được một quyết định đúng đắn, đó là dựa trên thực tế, chứ KHÔNG PHẢI LÀ DƯ LUẬN XÃ HỘI.

Dưới đây là một vài điều mình đã biết về vaccine, xin chia sẻ với các bố mẹ.

VACCINE CÓ AN TOÀN?

Câu hỏi này sẽ kết thúc cuộc tranh luận - nếu như vaccine là an toàn. Nhưng nếu không, chúng ta cần phải tìm hiểu và xem xét các thông tin có liên quan.

Đây cũng là câu hỏi quan trọng nhất. Nghiên cứu sức khoẻ trung hạn và dài hạn của hai nhóm trẻ được tiêm phòng/không tiêm phòng dường như chưa bao giờ được thực hiện. Nghiên cứu an toàn cho vaccine được thực hiện trên cá nhân riêng lẻ, không phải là một nhóm cá thể. Trên thực tế, vaccine khi được tiêm cho con không phải là 1 loại, mà là tiêm đồng thời trên dưới 10 loại. Những chỉ dẫn hay gợi ý an toàn của vaccine cho nhiều loại vaccine cùng 1 lúc cũng dường như chưa được công bố. Cũng không hề có sự chỉ dẫn về an toàn của các liều lăp lại, và cũng chưa bao giờ có thử nghiệm được công bố theo lịch tiêm chủng của trẻ sơ sinh mà chúng ta vẫn thường áp dụng. Mình xin nhấn mạnh, các nghiên cứu, thử nghiệm trên một nhóm trẻ chứ không phải là cá nhân.

Nghiên cứu về sự an toàn của vaccine dường như là một thiếu sót (trên quan điểm khoa học của cá nhân mình). Hoặc là mình chưa tìm được :)

BÁC SĨ = CHUYÊN GIA?

Vaccine được bán cho ngành y tế như một loại "thuốc phòng ngừa". Chúng ta tin rằng tất cả các loại thuốc phòng ngừa đều là "thuốc tốt". Hình như không có ai tự đặt câu hỏi ngược lại.

Mình đã đọc rất nhiều tài liệu về vaccine và hướng dẫn chăm sóc con cái khi mới sinh Ốc. Kể cả khi tham vấn y tá và bác sĩ gia đình, thì câu trả lời đều là "Tuỳ bạn". Tức là bạn đưa ra quyết định, không phải là bác sĩ. Bạn có thể sẽ cảm thấy yên tâm hơn nếu hỏi bác sĩ. Nhưng quyết định vẫn nằm ở bạn.

Đừng chỉ hỏi "Em có nên cho con tiêm vaccine hay không?". Mình nghĩ các y tá và bác sĩ đều được dạy trong trường của họ là vaccine an toàn, hiệu quả và cần thiết. Họ được học về cách giải thích lý thuyết các cách thức tiêm chủng ảnh hưởng tới hệ miễn dịch. Sau đó đưa ra lịch tiêm chủng trên cơ sở hàng năm. Vậy là xong.

Nếu để tư vấn, hãy hỏi bác sĩ về các nghiên cứu an toàn, về các thành phần của vaccine hoặc những khoảng trống đang tồn tại trong nghiên cứu. Nhưng nếu không phải là bác sĩ chuyên môn, chưa chắc họ đã trả lời được khi bạn chất vấn về tất cả các thành phần trong vaccine, đó là sự thật. Và để hỏi được những câu hỏi như vậy, bản thân bố mẹ cũng phải tự tìm hiểu trước đã.

SỰ SUY GIẢM KHẢ NĂNG PHÒNG NGỪA

Thực tế là trong quá khứ vaccine đã giúp ngăn ngừa được hàng loạt các bệnh truyền nhiễm đối với cá nhân và cả một cộng đồng dân cư lớn, như ho gà, bại liệt, sởi, uốn ván...

Nếu như con cái mắc các bệnh này, bố mẹ có thể ngay lập tức bị đổ lỗi là do không tiêm vaccine. Nhưng đó liệu có phải là toàn bộ câu chuyện?

Cá nhân mình thấy rằng tiêm chủng chỉ là một phần nhỏ trong những lý do của việc chúng ta không còn thấy các căn bệnh truyền nhiễm phổ biến ở đầu thế kỷ 20. Bởi vì những biện pháp như vệ sinh, ăn uống, bổ sung vitamin...đã đầy đủ và được coi trọng hơn. Những biện pháp kiểm dịch để giảm thiểu và xoá sổ những căn bệnh truyền nhiễm cũng đã được thực hiện tốt.


Nhưng tỷ lệ mắc bệnh đã giảm đáng kể kể từ khi có sự ra đời của vaccine? Trung tâm Kiểm soát bệnh dịch của Hoa Kỳ đã cung cấp 1 biểu đồ cho thấy sự suy giảm của tỷ lệ mắc bệnh sởi sau khi cho vaccine ngừa bệnh sởi ra đời (Hình 1: https://goo.gl/v3HTlt )

Biểu đồ quá ấn tượng. Một cú rơi ngoạn mục kể từ khi vaccine xuất hiện. Nhưng xem tiếp hình 2, các bạn sẽ thấy câu chuyện hơi khác 1 chút. Trong đồ thị Hình 2 (https://goo.gl/GIur8x) , bạn có thể thấy tỉ lệ tử vong do bệnh sởi đã giảm đáng kể trong 60 năm trước khi ra đời vaccine.

Một số căn bệnh khác như thương hàn, ho gà, bạch hầu cũng có sự giảm dần trước khi có sự ra đời của vaccine.

Ngược lại, giờ chúng ta đang nhìn thấy những căn bệnh truyền nhiễm mới nổi, như sởi (năm 2014), nhiều nhà khoa học tin rằng đây là hậu quả của việc virus phát triển và biến đổi do kết quả của việc tiêm phòng đại trà.

CÓ GÌ BÊN TRONG VACCINES?

Mỗi loại vaccine có nhiều thành phần không thể liệt kê ra hết ở đây. Nhưng có những thành phần thường thấy trong vaccine của trẻ sơ sinh đó là: - Formaldehyde - Neomycin - Monkey kidney cells - Calf serum protein - Aluminum hydroxide - Thimerosal - Bovine muscle tissue - Human diploid cell cultures - Embryonic guinea pig cell cultures - Human embryonic lung cultures - Egg proteins, hydrocortisone - Gentamicin sulfate Danh sách trên bao gồm những thành phần gây ung thư, neurotoxic (chất độc với não bộ và hệ thần kinh), dị ứng và vài thành phần khác nữa.

Chúng ta cân nhắc và quan tâm rất nhiều về những thứ chúng ta ăn và những gì chúng ta đưa vào cơ thể. Nhưng cơ thể còn có cơ hội chiến đấu với độc tố nếu như chúng đi vào bằng đường tiêu hoá. Nhưng khi tiêm trực tiếp vào mạch máu, cơ hội bảo vệ của cơ thể không còn nữa.

Tất nhiên, mình chỉ nêu ra để trở thành một thông tin tham khảo, không để "đì đẹt" việc tiêm vaccine là có hại bởi vì nguyên tắc của vaccine là đưa vào cơ thể một lượng kháng nguyên để nhằm chống lại tác nhân gây bệnh, và mặc dù nó chứa những thành phần trên nhưng được bào chế đảm bảo độ an toàn cần thiết và một lượng kháng thể vừa đủ.

Vaccine là một loại thuốc, không thuốc gì đưa vào cơ thể có thể đảm bảo an toàn 100%, kể cả một viên thuốc hạ sốt bạn dùng cho con mình.

VÀ THỰC TẾ, MÌNH VẪN CHỌN TIÊM VACCINE CHO ỐC

Những thông tin ở trên là sự thật, nhưng cũng không thể phủ nhận một sự thật rằng vaccine đã giúp đẩy lùi được nhiều loại bệnh truyền nhiễm nguy hiểm từng đe doạ tính mạng của hàng vạn nghìn con người. Thực tế các ca tử vong do vaccine là có thật, nhưng nó là tỉ lệ 0,00001%.

Ở Nauy, những cuộc tranh luận về vaccine cũng đã từng bùng nổ và vô cùng dữ dội từ những năm trước. Mình cũng đã từng vô cùng lăn tăn về việc có nên cho con tiêm hay không. Nhưng trước khi so sánh Nauy với Việt Nam, hãy hiểu rằng điều kiện chăm sóc sức khoẻ, điều kiện môi trường sống và chất lượng y tế của 2 nước là khác nhau, chưa nói là chênh nhau khá nhiều. Có nhiều bệnh truyền nhiễm ở Nauy không có và có thể không bao giờ có (ví dụ như viêm não nhật bản) bởi vì khí hậu lạnh khô không giúp cho muỗi có cơ hội sinh sôi. Nhưng khi Ốc được 7 tháng và trở về VN, y tá và bác sĩ đều khuyến cáo con nên được tiêm phòng viêm não nhật bản, ai mà biết chuyện gì sẽ xảy ra? Khí hậu nóng ẩm, điều kiện y tế, vệ sinh an toàn thực phẩm, không khí ô nhiễm ở Việt Nam là những thứ khiến hệ miễn dịch của con người suy giảm và rất dễ bị nhiễm bệnh, truyền bệnh.

Ở Nauy có nhóm vaccine bắt buộc là MMR, nhưng còn lại là sự lựa chọn của cha mẹ. Mỗi trẻ em từ khi sinh ra tới khi 18 tuổi đều được khám sức khoẻ định kỳ bởi bác sĩ riêng, bác sĩ nhi ở trung tâm bảo vệ bà mẹ trẻ em, bác sĩ của trường học... Theo một chương trình chăm sóc sức khoẻ vô cùng chặt chẽ. Bố mẹ có thể tra cứu lịch sử khám bệnh, lịch sử tiêm phòng của con trên internet, chỉ với 1 ID cá nhân mà thôi. Việc lựa chọn vaccine cho riêng từng đứa trẻ khá thuận tiện, dễ dàng và họ cũng đã làm rất tốt. Vì vậy, khó để có thể so sánh và áp dụng khi mà ở Việt Nam tất cả những chính sách và chương trình hỗ trợ này đều còn yếu và qua loa.

Mình không có ý định cổ suý cho bên nào cả. Nhưng thực tế là khi làm cha mẹ chúng ta cần phải cập nhật nhiều kiến thức và luôn giữ đầu bình tĩnh để có thể nhìn nhận 1 sự việc từ hai phía. Tốt hơn cũng đừng quá cực đoan, nếu bạn cảm thấy làm như vậy là tốt cho con, hãy làm nó. Còn nếu không, hãy quên nó đi.

Việc lao vào những cuộc tranh luận không hồi kết thật mất thời gian bởi vì điều quan trọng hơn là con, là đứa trẻ nhỏ cần mình yêu thương. Dành ra một phút để tận hưởng thời gian bên con, để ôm con và thơm lên đôi má nhỏ xinh thơm thơm, hạnh phúc hơn nhiều là lên mạng và bóc mẽ những điều, những kiến thức mà chúng ta chắc chắc không phải là chuyên gia.

Bổ sung thêm một chút số liệu nếu bố mẹ nào muốn tham khảo, đó là ở Nauy có 97% trẻ =< 16 tuổi hoàn thành mũi tiêm MMR, con số này cũng đang có chiều hướng tăng lên. Link tham khảo: https://fhi.no/en/news/2017/record-high-vaccination/

Một số tài liệu khoa học nên tham khảo và đọc/xem (nếu có khả năng đọc bằng tiếng anh) về vaccine: - The Vaccine Illusion, Dr Tetyana Obukhanych, PhD (Immunology) - Sách: Making the Right Decision For Your Child, Robert W. Sears - Xem phim tài liệu “The Greater Good” - Search trên YouTube nội dung "lectures on vaccinations" by Dr Sherri Tenpenny

FIND YOUR WAY

01. VỀ LINH PHAN

02. SHOP

03. BLOG

04. PUBLICATIONS